Kollektif caydırıcılık için ilk buluşma İstanbul’da gerçekleşti: İttifakın adı ‘Mekke Savunma İttifakı’ oldu

Kurumsal yapı çalışması başladı

Bakan Fidan, toplantının ardından basın toplantısı düzenledi. Fidan, üç ülkenin Dışişleri Bakanları, Milli Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarının katılımıyla yapılan ilk toplantıda, ittifakın resmi adının “Mekke Savunma İttifakı” olması konusunda mutabık kalındığını açıkladı. Anlaşmanın “bölgesel sahiplenme” anlayışının bir ürünü olduğunu vurgulayan Fidan, özetle şunları söyledi:

“Anlaşma, bölgesel sahiplenme anlayışının bir ürünü. Bölgemize dışarıdan getirilmeye çalışılan çözüm arayışları sorunlarımıza deva olmamakta, aksine ağır bedeller ödenmesine sebep olabilmekte. Bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar, refah ve kalıcı barış için ortak hareket etmeleri ve bu yönde attıkları adımlara kurumsal bir nitelik kazandırmaları acil bir ihtiyaç haline geldi. Bu anlaşmayla bölgemizde yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin tesis edilmesi süreci böylece başladı. Bugünkü toplantıda anlaşmanın uygulanması sürecinde atacağımız somut adımlara ilişkin kapsamlı görüş alışverişinde bulunduk. Bugün itibarıyla anlaşmayla öngörülen kurumsal yapının oluşturulması için çalışmalarımıza da başlamış olduk.

Adı üzerinde mutabakat

Her şeyden önce ittifakımızın resmi adı üzerinde mutabık kaldık. İttifakımızın resmi adı: Mekke Savunma İttifakı. Bir sekretarya kurulması söz konusuydu. Bu sekretaryanın Riyad’da kurulması öngörüldü. İlk genel sekreterin de bir Pakistanlı kardeşimizin olması konusunda genel mutabakat kararı alınmıştı. Bugün yaptığımız görüşmelerde bundan sonra atacağımız adımlar, hangi adımlar ne zaman kurumsallaşmaya yönelik atılacak bunların ön kararları alınmış oldu. Büyük bir uyum içerisinde ve derinlik içerisinde kardeşlerimiz toplantıda görüşlerini ifade ettiler.

Tüm devletlere açık

Güvenli, istikrarlı ve müreffeh bir gelecek vizyonumuzla imzalanan bu ittifak savunma temellidir. İttifak devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı ile iç işlerine müdahale etmeme gibi uluslararası hukuk ilkelerine dayanmaktadır. İttifakın herhangi bir devlete karşı olmadığını, aksine bu temel ilkelere riayet eden bölgemizdeki tüm devletlere açık olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyoruz. Mekke Savunma İttifakı’nın ortaya koyduğu barışçıl vizyonun anlaşmanın özünde yer alan ilkeleri paylaşan diğer dost ülkelerle beraber ilerletilmesi ortak temennimizdir. Bu vesile ile ittifakın ülkemizin NATO başta olmak üzere diğer ittifak ve anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını ve bunların da yerine almadığını belirtmek isterim, bunların tamamlayıcısıdır. Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısıyla bölgesel barış, güvenlik ve istikrar için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğumuzu gösterdik. Başta Pakistan ve Suudi Arabistan olmak üzere dost ülkelerle yakın işbirliği ve eşgüdüm sağlamaya devam edeceğiz.”

Aile fotoğrafı çekildiler

Aile fotoğrafı çekilmesinin ardından başlayan toplantıda Türk heyetinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu; Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir; Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili yer aldı.

İlk genel Sekreter Pakistan’dan

Mekke Ortak Savunma Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nden yapılan ortak açıklamada, “Üç ülke, bölgelerinde sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanmasını teminen, bölgesel sahiplenme anlayışıyla, Mekke Anlaşması’nın sunduğu çerçeve dahilinde birlikte çalışma kararlılıklarını teyit etmektedir” denildi.

Açıklamada şunlar kaydedildi: “Mekke Anlaşması çerçevesinde yürütülecek çalışmaları desteklemek üzere Suudi Arabistan’da bir Genel Sekreter’in başkanlığında Sekretarya kurulacaktır. Sekretarya’ya, ilk olarak, Pakistan İslam Cumhuriyeti’nden, üç yıl süreyle görev yapacak bir Genel Sekreter başkanlık edecektir.”

Diplomasi trafiği

Komite toplantısı öncesinde bir dizi ikili görüşme de gerçekleşti. Bakan Güler, Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ile görüştü, Pakistan Kara Kuvvetleri ve Savunma Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ile de ayrıca bir araya geldi. Görüşmede Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu da yer aldı. Bakan Fidan da, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ile görüştü. Üç ülkenin heyetleri komite toplantısı öncesinde bir sohbet toplantısında da biraraya geldi.

‘Netanyahu canisi insan değil’

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fidan, İsrail’in Türkiye’yi “stratejik tehdit olarak görmesine” ilişkin, “Seçim sürecine girdiği andan itibaren Netanyahu hükümetinin, başta Netanyahu olmak üzere destekçilerinin artan bir şekilde Türkiye’ye yönelik bir söylemi var, Cumhurbaşkanımızı ve bazı arkadaşlarımızı hedef alan yaklaşımları var. İnsanlığın ve uluslararası toplum ve güvenliğin ortak düşmanı haline gelmiş Netanyahu, altını çiziyorum, Netanyahu canisi, soykırımcısı, bu noktada ciddi olarak bir insan değildir” dedi. Fidan, şöyle devam etti:

“Çünkü sadece Türkiye için değil, bütün küresel güvenlik için Netanyahu, onun mentalitesi ve onunla beraber hareket eden soykırımcı kitle bir tehdit oluşturmaktadır. Bunu sadece Türkiye’nin problemiymiş gibi düşünmek büyük hata. Dolayısıyla uluslararası toplumun şu ana kadar yapmadığı görevi yerine getirip bu caniyi, bu soykırımcıyı durdurması, bölgeye, İsrail’e, Yahudi halkına ve bütün dünyaya zarar vermesinin artık önüne geçmek gerekiyor. Filistinli, Müslüman kanı dökmekten zevk alan bu caninin artık durdurulması gerekiyor. Bunun durduğu yer İsrail’e de, Filistinlilere, bölgeye büyük

zarar.”