Yapay zekâ sahaf raflarını karıştırdı

Avrupa'nın farklı ülkelerinde son zamanlarda "yapay zekâ şirketlerinin sahaflarda bulunan kitapları toplu bir şekilde satın alarak, sahaf raflarını boşalttığı" iddiaları başta sahaflar ve yayın dünyası olmak üzere okurlar arasında da tartışma yarattı. Satın alımlar yapay zekâ sistemlerinin eğitimi için gerçekleştirildiği düşünülürken, Türkiye’deki sahaflar, bu şekilde satın alımların Türkiye’de olmadığını, Avrupa’da ise nadir eserlere yönelik satın alımların yapılmadığını belirtti.

Almanya genelindeki sahaflar, Kanada merkezli Zoom Books adlı şirketten olağan dışı miktarda sipariş aldıklarını forumlarda dile getirmekle tartışmayı başlattı. Tercih edilen eserlerin ağırlıklı olarak kurgu dışı ve akademik kitaplardan oluştuğu, piyasa değeri olan nadir eserler değil, özellikle 1970'lerden sonra yayımlanan, ISBN numarasına sahip ve hâlen telif hakkı koruması altında bulunan kitapların hedef alındığı belirtildi. Belli ki yapay zekâ şirketleri modellerini eğitmek için internetteki verileri tüketmiş, çok daha zengin ve derinlikli metinlere ihtiyaç duymuştu. Ancak internette önlerine gelen içeriği izinsiz kopyalayamadıkları için fiziki kitaplara yöneldiler.

TÜRKİYE’DE OLAĞAN DIŞI SATIN ALMA YOK

Konu Türkiye'deki sahaf çevrelerinde de yankı buldu. Uzmanlar, olayın özünde bilgiyi dijital havuza aktarma çabası olduğunu, ancak kullanılan yöntemin ve fiziksel kitapların yok edilmesinin ikinci el kitap piyasası ve nadir eserlerin geleceği için yeni bir tehdit ve dönüşüm dönemi başlattığını ifade etti. Bazıları ise böyle bir hareketliliğin Türkiye için söz konusu olmadığını söylerken, kitapların kasten yok edilmediğini savundu.

İYİ YA DA KÖTÜ DEMEK İÇİN ERKEN

Turkuaz Sahaf'ın sahibi, yazar, editör ve yayıncı Nedret İşli, Anadolu Ajansı’na verdiği röportajda yapay zekâ verileri için sahafların boşaltılması iddialarını gerçekçi bulmadığını dile getirdi. İşli, Türkiye'de yapay zekâyı henüz tam anlamıyla, anlayan, kullanan ve onunla hemhal olan insanların çok yaygın olmadığını söyleyerek, "Bundan önce, internetin yaygınlaşması, PDF'lerin vs. çıkması da bizi olumsuz etkilemişti. Yapay zekâda verilen bazı bilgilerin yanıltıcı olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla belki de yapay zekâ insanları sonradan bizim gibi sahaflara yönlendirecek. Ama şu anda yapay zekânın bizim alana kötü ya da iyi etkisi vardır demek için henüz daha çok erken" ifadelerini kullandı.

DİJİTALLEŞME ÇALIŞMALARI

Koleksiyoner Bekir Cantemir, yapay zekâ şirketlerinin sahaflardan temin edilen kitapları dijital ortama aktardığını, bu süreçte tek nüsha eserlerin değil, piyasada bulunan kitapların kullanıldığını belirterek, bunun bilgi eksikliğini gidermeye değil, insanlığın ürettiği bilgi birikimini dijitalleştirmeye yönelik bir çalışma olduğunu söyledi. Üsküdar Sahaflar Derneği Başkanı Bahtiyar İstekli ise, olayın temelinde kitapların kasten yok edilmesi düşüncesinin bulunmadığını vurgulayarak, meselenin dijitalde mevcut olmayan ve dolaşıma girmemiş birtakım bilgilerin ve kitapların toplanarak taranıp dijital kaynağa aktarılması olduğunu belirtti.

Lösemi hastalarına umut ve rehber kitap

Odysseia satışları yüzde 559 arttı

Türkiye’den Londra’ya kültür ihracı